7 maja 2026 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano ustawę z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy o sporcie – nowelizację, która wprowadza zmiany dotykające m.in. struktury polskich związków sportowych, stypendiów dla kadrowiczek w ciąży oraz – co najbardziej medialne – ochrony karnej sędziów sportowych.
Stypendia dla kadrowiczek – rewolucja w art. 32
To najobszerniejsza merytorycznie część nowelizacji. Ustawodawca kompleksowo uregulował sytuację członkiń kadry narodowej, które stają się niezdolne do uprawiania sportu wskutek ciąży lub urodzenia dziecka.
Nowy art. 32 ust. 6 przewiduje wypłatę stypendium przez:
- Okres ciąży – w pełnej wysokości stypendium.
- Rok po urodzeniu dziecka lub po jego zgonie po upływie 8. tygodnia życia – w wysokości 81,5% przyznanego stypendium.
- 12 tygodni w przypadku poronienia, urodzenia martwego dziecka lub zgonu dziecka przed upływem 8. tygodnia życia – w wysokości 81,5%.
Dodatkowo nowy ust. 6a wprowadza możliwość wydłużenia okresu pobierania stypendium w sytuacjach, gdy dziecko przebywa w szpitalu po porodzie – mechanizm jest analogiczny do regulacji urlopowych w prawie pracy:
- Przy urodzeniu przed 28. tygodniem ciąży lub z masą do 1000 g – dodatkowy tydzień stypendium za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu (do 15. tygodnia po porodzie).
- Przy urodzeniu między 28. a 37. tygodniem z masą powyżej 1000 g – analogicznie do 8. tygodnia po porodzie.
- Przy urodzeniu po 37. tygodniu i hospitalizacji dziecka przez co najmniej 2 kolejne dni między 5. a 28. dniem po porodzie – dodatkowy tydzień za każdy tydzień pobytu do 8. tygodnia po porodzie.
Na mocy art. 31 ust. 4 podobna ochrona obejmuje teraz także stypendia sportowe przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego. Organy stanowiące JST mają 6 miesięcy na dostosowanie swoich uchwał.
Sędzia sportowy jako funkcjonariusz publiczny – nowy art. 38a
Przepisem, o którym najgłośniej, jest nowy art. 38a ustawy o sporcie. Stanowi on, że sędzia sportowy prowadzący współzawodnictwo organizowane przez związek sportowy, polski związek sportowy lub uznaną federację międzynarodową – korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariusza publicznego na zasadach określonych w Kodeksie karnym.
Co to oznacza w praktyce? Kodeks karny (art. 115 § 13) definiuje funkcjonariusza publicznego i przewiduje dla niego szczególny reżim ochronny, który wyraża się w surowszym traktowaniu sprawców czynów skierowanych przeciwko sędziemu niż analogicznych czynów wobec innych osób. Konkretnie:
- Naruszenie nietykalności cielesnej sędziego podczas wykonywania obowiązków (art. 222 KK) – grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 3; przy użyciu broni lub niebezpiecznego przedmiotu nawet do 5 lat.
- Czynna napaść (art. 223 KK) – pozbawienie wolności od 6 miesięcy do lat 8; działając wspólnie i w porozumieniu lub z użyciem noża, broni palnej lub innego niebezpiecznego przedmiotu – do 10 lat; jeśli skutkiem jest ciężki uszczerbek na zdrowiu – do 15 lat.
- Zmuszanie do podjęcia lub zaniechania czynności służbowej przy użyciu przemocy lub groźby bezprawnej (art. 224 KK) – do 3 lat pozbawienia wolności.
- Znieważenie podczas i w związku z pełnieniem obowiązków (art. 226 KK) – grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.
Istotne jest, że wszystkie te przestępstwa ścigane są z urzędu – nie jest potrzebny wniosek pokrzywdzonego, by uruchomić postępowanie karne. Przepis obowiązuje wyłącznie podczas wykonywania zadań związanych z prowadzeniem współzawodnictwa – nie rozciąga się np. na całą drogę na zawody czy czynności administracyjne kolegium sędziów (choć doktryna będzie to jeszcze rozstrzygać).
Koniec z „tworzeniem” PZS, teraz jest „przekształcenie” – art. 7 i 12
Najbardziej terminologiczna, ale nie tylko terminologiczna zmiana dotyczy art. 7 ustawy. Dotychczasowy model zakładał „utworzenie” polskiego związku sportowego (PZS) – od teraz ustawa mówi o przekształceniu związku sportowego w polski związek sportowy. Konsekwencją jest zmiana w całym łańcuchu przepisów (art. 11, art. 12).
Praktyczne skutki:
- Przekształcenie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw kultury fizycznej.
- Wnioskodawca staje się PZS i uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.
- Właściwy sąd rejestrowy z urzędu wykreśla przekształcony związek sportowy z KRS, zaznaczając jako przyczynę właśnie to przekształcenie.
- Wcześniej wydane zgody ministra „na utworzenie” stają się z mocy prawa zgodami „na przekształcenie” – ustawodawca zadbał o ciągłość.
Zmiana ma porządkować doktrynę i unikać wątpliwości co do charakteru prawnego tego procesu – chodzi o kontinuum podmiotowe, nie o powoływanie nowego bytu od zera.
Finanse i dotacje – art. 29
Dwie zmiany w art. 29 ustawy:
- Doprecyzowano, że środki publiczne można przeznaczać na bieżące utrzymanie obiektów budowlanych i zarządzanie nimi (zmiana redakcyjna ust. 1a pkt 1).
- Do katalogu podmiotów, którym mogą być przekazywane środki w ramach zadań zleconych, dołączono Instytut Sportu – Państwowy Instytut Badawczy.
Podsumowanie
Nowelizacja jest zwięzła, ale wielowątkowa. Obok stosunkowo niszowej zmiany nazewniczej dotyczącej tworzenia związków sportowych, przynosi naprawdę istotne rozwiązania społeczne – zarówno dla kobiet-sportowców, które dotąd znajdowały się w próżni prawnej po urodzeniu dziecka, jak i dla sędziów, których praca bywa coraz bardziej niebezpieczna. Ustawa wchodzi w życie 21 maja 2026 r. (14 dni od publikacji w Dz. U. z dnia 7 maja 2026 r.).
Tekst jednolity ustawy o sporcie: Dz.U. z 2026 r. poz. 615 – treść ustawy
